Rodzaje antykoncepcji awaryjnej

Wkładka wewnątrzmaciczna (IUD), która może posłużyć jako antykoncepcja awaryjna, to miedziana wkładka w kształcie litery T.

Miedzianą wkładkę wewnątrzmaciczną w kształcie litery T uznaje się za najskuteczniejszą metodę antykoncepcji awaryjnej oraz jako metodę bieżącej antykoncepcji1. Jednak może ona nie sprawdzić się w sytuacjach wymagających bardzo szybkiego działania, ponieważ umieszczenie spirali jest czasochłonne, a sam zabieg – inwazyjny i nieprzyjemny2.

Miedzianą wkładkę wewnątrzmaciczną w kształcie litery T można umieścić do 120 godzin (5 dni) po odbyciu stosunku bez zabezpieczenia3. Jednakże skorzystanie z niej jest uzależnione od dostępności i wymaga założenia przez fachowy personel medyczny2.

Doustna antykoncepcja awaryjna (pigułki antykoncepcji awaryjnej)

Pigułka antykoncepcji awaryjnej nazywana jest także pigułką „po”, ponieważ najlepiej zażyć ją jak najszybciej po odbyciu stosunku bez zabezpieczenia4.

Dostępne są dwie doustne pigułki antykoncepcji awaryjnej5

  • Jedna zawiera lewonorgestrel i po raz pierwszy udostępniono ją w 1999 roku.
  • Druga zawiera octan uliprystalu (ellaOne®) i została udostępniona w 2009 roku.

Mechanizm działania doustnej antykoncepcji awaryjnej polega na opóźnieniu lub zahamowaniu owulacji, tak aby komórka jajowa nie została uwolniona6,7.

W zależności od kraju doustna antykoncepcja awaryjna może być dostępna w aptece bez recepty. Dawkę stanowi jedna tabletka, którą należy zażyć możliwie jak najszybciej po odbyciu stosunku bez zabezpieczenia4,7.

Graph Women7

ellaOne® to zaawansowana antykoncepcja awaryjna opracowana specjalnie w tym celu5.

trombonebackbottom

Podsumowanie dostępnych w Europie rodzajów antykoncepcji awaryjnej

POSTAĆ Szybkość podjęcia działania Skuteczność Sposób uzyskania
ellaOne® (30mg octanu uliprystalu) Tabletka7 Możliwie jak najszybciej oraz w ciągu 120 godzin (5 dni) od stosunku płciowego bez zabezpieczenia lub w przypadku, gdy zastosowana metoda antykoncepcji zawiodła7 Skuteczna nawet, jeśli została zażyta chwilę przed uwolnieniem komórki jajowej7, kiedy ryzyko zajścia w ciążę jest najwyższe W aptece lub na receptę
Lewonorgestrel (1.5 mg) Tabletka9 Możliwie jak najszybciej oraz w ciągu 72 godzin (3 dni) od stosunku płciowego bez zabezpieczenia lub w przypadku, gdy zastosowana metoda antykoncepcji zawiodła9 Skuteczna, ale nie daje efektów w przypadku zażycia na chwilę przed uwolnieniem komórki jajowej9 W aptece lub na receptę
Miedziana wkładka wewnątrzmaciczna (IUD) Niewielka wkładka w kształcie litery T, umieszczana przez lekarza w macicy10 Możliwie jak najszybciej oraz w ciągu 120 godzin (5 dni) od stosunku płciowego bez zabezpieczenia lub w przypadku, gdy zastosowana metoda antykoncepcji zawiodła9 Skuteczna i oferuje dodatkowy efekt w postaci standardowej antykoncepcji natychmiast po jej umieszczeniu w odpowiednim miejscu1 Na receptę

Jeśli nie wiesz, która metoda jest dla Ciebie odpowiednia, zapytaj farmaceutę, lekarza lub pielęgniarkę.

 

Piśmiennictwo

1. Cheng L et al. Cochrane Database Syst Rev. 2012; 8: CD001324.

2. Glasier AF et al. The Lancet 2010; 375: 555-562.

3. Royal Pharmaceutical Society of Great Britain. Practice guidance on the supply of emergency hormonal contraception 2004.
4. NHS choices – emergency contraception. Available at http://www.nhs.uk/Conditions/contraception-guide/Pages/emergency-contraception.aspx. Accessed August 2013.
5. HRA Pharma Data on file. Clinical overview.
6. World Health Organization. (In association with the International Consortium for Emergency Contraception, International Federation of Gynaecology and Obstetrics, International Planned Parenthood Federation, Department of Reproductive Health and Research). Fact sheet on the safety of levonorgestrel-alone emergency contraceptive pills. Available at http://whqlibdoc.who.int/hq/2010/WHO_RHR_HRP_10.06_eng.pdf    Accessed November 2013.
7. ellaOne® – Charakterystyka Produktu Leczniczego.
8. Cleland K et al. Human Reproduction 2012; 27 (7): 1994–2000.
9. Faculty of Sexual and Reproductive Healthcare. Guideline on Emergency contraception 2012. Available at http://www.fsrh.org/pdfs/CEUguidanceEmergencyContraception11.pdf. Accessed June 2013.
10. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists website. Medical terms explained. Available at http://www.rcog.org.uk/womens-health/patient-information/medical-terms-explained. Last accessed September 2013.