Mity dotyczące antykoncepcji i cyklu miesiączkowego

Istnieje szereg metod antykoncepcji, które bardzo skutecznie zapobiegają ciąży. Krąży jednak wiele błędnych informacji na temat działania układu rozrodczego, sposobów kontroli narodzin oraz metod, które są po prostu nieskuteczne.

Poniżej zamieszczono szereg powszechnych mitów dotyczących cyklu miesiączkowego, seksu oraz zapłodnienia. Kliknij na każdy mit, aby przekonać się, czy jest prawdziwy czy fałszywy.

  • Owulacja ma miejsce w połowie cyklu, około 14. dnia.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Czas wystąpienia owulacji jest bardzo nieprzewidywalny1. Owulacja w 14. dniu cyklu występuje u zaledwie 10% kobiet1. Tak naprawdę może wystąpić w każdej chwili od 11. do 21. dnia, jeśli masz regularne cykle, lub do 28. dnia w przypadku nieregularnych cykli1. Czas owulacji różni się także między cyklami, nigdy więc nie wiadomo, kiedy nastąpi1. W związku z tym ryzyko zapłodnienia występuje prawie każdego dnia cyklu.

  • Jeśli mam regularne cykle, to owulacja nastąpi zawsze w połowie każdego z nich.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Czas wystąpienia owulacji jest nieprzewidywalny i różni się w zależności od cyklu, nawet jeśli Twoje cykle miesiączkowe są regularne1.

  • Regularne cykle istnieją (chyba że zażywasz pigułkę antykoncepcyjną).

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Wbrew temu, co możemy myśleć, większość kobiet nie ma regularnych cykli. Kilka cykli z rzędu może przebiegać regularnie, po czym następny cykl może być zdecydowanie krótszy lub dłuższy. Kobieta nigdy z góry nie wie, czy jej obecny cykl będzie dłuższy lub krótszy niż zazwyczaj. Jeśli stosujesz hormonalną tabletkę antykoncepcyjną, Twoje cykle są regularne (pod warunkiem, że prawidłowo zażywasz tabletkę).

  • Na początku i na końcu cyklu nie mogę zajść w ciążę.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Ponieważ czas wystąpienia owulacji jest nieprzewidywalny, a plemniki mogą przeżyć w jajowodach do 5 dni1,2, ryzyko zapłodnienia wskutek seksu bez zabezpieczenia występuje prawie każdego dnia cyklu1.

  • Ciąża rozpoczyna się bezpośrednio po stosunku bez zabezpieczenia.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Ciąża nie rozpoczyna się bezpośrednio po stosunku bez zabezpieczenia. Ciąża rozpoczyna się wraz z zagnieżdżeniem zapłodnionej komórki jajowej w macicy3, co ma miejsce zazwyczaj od 6 do 12 dni po zapłodnieniu4. Oznacza to, że nie będziesz w ciąży przynajmniej do 6. dnia po stosunku bez zabezpieczenia.

  • Seks bez zabezpieczenia zdarza się bardzo rzadko.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Możesz być na siebie zła, że nie byłaś bardziej ostrożna, jeśli odbyłaś stosunek bez zabezpieczenia, a nie chcesz zajść w ciążę. Nie bądź dla siebie zbyt surowa – nie jesteś sama. W ciągu ostatniego roku wiele kobiet (ok. 30%) przynajmniej raz uprawiało seks bez zabezpieczenia5. Nie oznacza to, że nie powinnaś stosować dobrych metod antykoncepcji, ale wypadki się zdarzają, nie sądź więc, że jesteś jedyna.

  • Jeśli uprawiam seks poza dniami płodnymi, nie zajdę w ciążę.

    Answer
    Answer
    PRAWDA Answer

    To oczywiście prawda, ale nie da się w niezawodny sposób obliczyć, kiedy występują dni płodne. To dlatego, że czas owulacji jest zmienny i nieprzewidywalny1. Jeśli uważasz, że dni płodne są zawsze ok. 14 dnia cyklu, mylisz się – okres płodny może wystąpić wcześniej lub później. Jeśli chcesz uniknąć ciąży, nie powinnaś współżyć bez zabezpieczenia w czasie całego cyklu.

  • Karmię piersią, więc nie mogę zajść w ciążę.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Chociaż karmienie piersią często opóźnia owulację, nie ma na to gwarancji. Nawet jeśli kobieta karmi piersią, to owulacja może nastąpić. Jeśli chcesz zapobiec ciąży i karmisz piersią, to powinnaś stosować prezerwatywy.

  • Kobieta nie może zajść w ciążę, jeśli nie odczuwa orgazmu.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Zapłodnienie ma miejsce, kiedy plemnik mężczyzny połączy się z komórką jajową kobiety6. Mężczyzna musi mieć wytrysk, aby uwolnić nasienie, jednak kobieta nie musi doznać orgazmu do uwolnienia komórki jajowej. Kobieta w wieku rozrodczym uwalnia komórkę jajową co miesiąc w ramach swojego regularnego cyklu miesiączkowego. Orgazm nie ma na to wpływu.

  • Nie potrzebuję antykoncepcji, ponieważ uprawiamy seks tylko w bezpiecznym okresie. Jestem płodna tylko jeden dzień w miesiącu.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    W trakcie przeciętnego cyklu miesiączkowego u kobiety występuje 6 dni, w które seks może skończyć się ciążą: pięć dni przed uwolnieniem komórki jajowej (owulacja) oraz w dniu jej uwolnienia1. Czas owulacji różni się również w zależności od cyklu1. W związku z tym wskazanie czasu owulacji jest prawie niemożliwe. Oznacza to, że ryzyko zapłodnienia wskutek stosunku bez zabezpieczenia występuje prawie każdego dnia cyklu.

  • Nie zajdę w ciążę, jeśli uprawiamy seks na stojąco lub jeśli jestem na górze.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    W opinii niektórych osób przyjmowanie konkretnych pozycji w trakcie stosunku, np. stanie, wypycha plemniki z pochwy kobiety. Pozycje seksualne w żaden sposób nie wpływają jednak na zapłodnienie. W momencie wytrysku plemniki mężczyzny lądują daleko w pochwie. Natychmiast po wytrysku plemniki zaczynają przemieszczać się w górę szyjki macicy.

  • Nie zajdę w ciążę, jeśli partner wycofa członek z pochwy przed wytryskiem.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Wycofanie członka przed wytryskiem, znane jako stosunek przerywany, to zawodna metoda antykoncepcji7. Płyn, który mężczyzna wydziela tuż przed wytryskiem, już zawiera plemniki. Poza tym mężczyzna może nie wycofać się na czas.

  • Nie zajdę w ciążę, ponieważ uprawiam seks po raz pierwszy.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Kobieta może zajść w ciążę w każdej chwili, kiedy ma owulację, nawet jeśli jest to jej pierwszy raz.

  • Nie zajdę w ciążę, jeśli wezmę prysznic lub kąpiel zaraz po stosunku lub jeśli oddam mocz.

    Answer
    Answer
    FAŁSZ Answer

    Umycie się lub oddanie moczu zaraz po stosunku nie powstrzyma plemników, które już dostały się poprzez szyjkę macicy do macicy.

Piśmiennictwo

1. Wilcox AJ et al. BMJ 2000; 321: 1259-62.

2. Pallone S and Bergus G. J Am Board Fam Med 2009; 22: 147–157.

3. Gold RB. The Guttmacher Report on Public Policy 2005. Available at http://www.guttmacher.org/pubs/tgr/08/2/gr080207.pdf. Accessed June 2013.

4. Wilcox AJ et al. NEJM 1999; 340(23): 1796-1799.

5. HRA Pharma Report. Women and emergency contraception in 2012.  A European Survey.

6. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists website. Medical terms explained. Available at http://www.rcog.org.uk/womens-health/patient-information/medical-terms-explained. Last accessed September 2013

7. Trussell J. Contraception 2011; 83: 397-404.